AI kan burgers helpen hun overheid beter te doorgronden
Technologie-expert Andrej Karpathy ziet artificiële intelligentie als sleutel tot meer overheidstransparantie
- AI-expert Andrej Karpathy betoogt dat artificiële intelligentie burgers in staat stelt om overheidsinformatie zelf te analyseren en hun bestuurders beter ter verantwoording te roepen
- Hij ziet grote mogelijkheden op het vlak van transparantie rond wetgeving, lobbyisme en overheidsuitgaven, maar waarschuwt ook voor mogelijke misbruiken van dezelfde technologie
Artificiële intelligentie zou de verhouding tussen burgers en hun overheid fundamenteel kunnen veranderen. Dat stelt Andrej Karpathy, een van de meest invloedrijke stemmen in de AI-wereld, in een bericht op het sociale medium X. Waar overheden van oudsher de middelen hadden om de samenleving in kaart te brengen en te monitoren, zou die verhouding zich dankzij AI kunnen omdraaien.
"Ik ben optimistisch dat meer participatie, transparantie en verantwoording democratische en vrije samenlevingen zullen verbeteren."
Karpathy wijst erop dat het probleem van overheidstransparantie nooit een gebrek aan beschikbare informatie was, maar veeleer een gebrek aan verwerkingscapaciteit. Overheidsdocumenten, begrotingen en wetgeving worden doorgaans openbaar gemaakt, maar zijn voor de gewone burger zo omvangrijk en technisch dat ze in de praktijk onleesbaar zijn. Als voorbeeld noemt hij Amerikaanse begrotingswetten van vierduizend pagina's die weliswaar wettelijk transparant zijn, maar in de praktijk enkel door gespecialiseerde journalisten of lobbyisten worden doorgelicht. AI zou die drempel drastisch kunnen verlagen.
Concreet ziet Karpathy toepassingsmogelijkheden op diverse domeinen: het opvolgen van wijzigingen in wetgeving, het analyseren van stemgedrag van volksvertegenwoordigers ten opzichte van hun publieke uitspraken, het in kaart brengen van lobbynetwerken en hun invloed op politieke beslissingen, en het detecteren van signalen van zogeheten 'regulatory capture' — het fenomeen waarbij toezichthoudende instanties te nauw verweven raken met de sectoren die zij geacht worden te controleren. Lokale besturen verdienen daarbij bijzondere aandacht, aldus Karpathy, omdat nationale media hen vaak links laten liggen terwijl beslissingen over ruimtelijke ordening, scholen of politie er wél een directe impact hebben op het dagelijkse leven van burgers.
De AI-expert erkent wel dat dezelfde technologieën ook in de omgekeerde richting kunnen worden ingezet, bijvoorbeeld voor toezicht op burgers door overheden of andere machtige actoren. Hij roept dan ook op tot waakzaamheid. Toch blijft hij per saldo optimistisch: het democratisch potentieel van een breed toegankelijke analysetechnologie weegt voor hem op tegen de risico's, op voorwaarde dat samenlevingen bewust omgaan met de mogelijke keerzijden.
Reacties
Log in om een reactie te plaatsen
Inloggen