Cordon sanitaire gebroken in Ranst: lokale partijen stappen in bed met Vlaams Belang

In de Antwerpse gemeente Ranst is het cordon sanitaire voor het eerst doorbroken op lokaal niveau. De lokale partijen PIT (Progressief en Integer Talent) en Vrij Ranst hebben beslist om samen met Vlaams Belang een bestuursmeerderheid te vormen. Daarmee nemen ze afstand van de decennialange afspraak tussen Belgische democratische partijen om Vlaams Belang uit bestuursmachten te houden.

Wat is het cordon sanitaire?

Het cordon sanitaire is een informele afspraak die dateert uit de jaren negentig. Alle traditionele partijen spraken toen af nooit samen te besturen met het toenmalige Vlaams Blok, later Vlaams Belang. Die afspraak gold op alle niveaus: federaal, Vlaams, provinciaal én gemeentelijk. Ranst is een van de zeldzame gevallen waarbij lokale partijen — die zelf niet gebonden zijn aan die nationale afspraak — toch de stap zetten.

Dat het net in Ranst gebeurt, is niet toevallig. Vlaams Belang haalde bij de gemeenteraadsverkiezingen van oktober 2024 een sterke score in de gemeente, waardoor een coalitie zonder hen rekenen moeilijk werd voor andere partijen die een meerderheid wilden vormen.

Wie zijn PIT en Vrij Ranst?

PIT en Vrij Ranst zijn lokale lijsten zonder rechtstreekse aansluiting bij een nationale partijfamilie. Dat verklaart waarom zij formeel niet gebonden zijn aan het cordon. Toch is hun keuze politiek gezien opvallend: ze geven Vlaams Belang voor het eerst een plaatsje aan de bestuurstafel in deze gemeente.

Lees ook WK-kwartfinale Frankrijk-Marokko: meer dan voetbal

Over de concrete verdeling van schepenposten en het bestuursakkoord is op dit moment nog geen officiële informatie beschikbaar. De onderhandelingen lijken nog volop bezig, of de details werden nog niet publiek gemaakt.

Nationale impact van een lokale beslissing

Hoewel het om een kleine Antwerpse gemeente gaat, heeft dit nieuws een ruimere politieke betekenis. Op federaal en Vlaams niveau staat het cordon al langer onder druk. Na de verkiezingen van juni 2024 werd op federaal niveau Arizona gevormd zonder Vlaams Belang, maar de partij leverde na de Vlaamse verkiezingen wel de minister-president van Vlaanderen — zij het via een akkoord met andere partijen.

Dat nu ook op het laagste bestuursniveau de grens valt, zal het debat over de houdbaarheid van het cordon opnieuw doen oplaaien. Critici van het cordon argumenteren al jaren dat het kiezers van Vlaams Belang buiten de democratie plaatst. Voorstanders waarschuwen dat besturen met de partij haar verder legitimeert.

Wat nu?

De komende weken zal duidelijk worden hoe het bestuursakkoord in Ranst er concreet uitziet en welke bevoegdheden Vlaams Belang krijgt. De beslissing van PIT en Vrij Ranst zal ongetwijfeld nauwlettend worden gevolgd door politici en analisten die het cordondebat op de voet volgen. Of andere lokale partijen in Vlaanderen dit voorbeeld volgen, blijft voorlopig de grote openstaande vraag.

Dit artikel is opgesteld met behulp van AI-ondersteuning, conform de EU AI Act. De redactie staat in voor de journalistieke keuzes en eindredactie.