Flexi-jobs: van populaire bijverdienste tot doelwit van oplichters

Flexi-jobs zijn booming in België. Meer dan 250.000 mensen combineren op dit moment een flexi-job met hun hoofdbetrekking of pensioen — een verdubbeling in enkele jaren tijd. Het systeem, ooit bedacht voor de horecasector, is inmiddels uitgebreid naar tientallen andere sectoren. Maar die populariteit heeft een keerzijde: oplichters misbruiken de term, critici vrezen massale verdringing van gewone jobs, en economen waarschuwen voor een groeiend gat in de sociale zekerheid.

Hoe een simpele vacature alles kan kosten

Niet elke vacature voor een flexi-job is wat ze lijkt. Criminelen maken gretig gebruik van de bekendheid van het begrip om nietsvermoedende werkzoekenden in de val te lokken. Ze plaatsen nep-vacatures op jobborden of sociale media, vragen om bankgegevens 'voor de uitbetaling', en zijn daarna spoorloos. Slachtoffers raken niet alleen hun geld kwijt, maar ook hun persoonlijke gegevens. Het gaat snel: in enkele minuten kan iemand de controle verliezen over zijn bankrekening. Getroffen personen melden dat ze nauwelijks doorhadden dat het om fraude ging, zo professioneel zien de nepadvertenties eruit.

De federale politie en het Centrum voor Cybersecurity België (CCB) waarschuwen al langer voor dit type digitale oplichting. De vuistregel blijft: geef nooit bankgegevens door via een vacature, en controleer altijd of een werkgever officieel geregistreerd staat bij de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO).

Verdringen flexi-jobs gewone banen?

Los van de frauderisico's groeit ook de politieke discussie over het systeem zelf. Volgens critici — onder wie het Vlaams Belang-senator en voormalig politicus Jean-Marie Dedecker — is het huidige stelsel een 'fiscale koterij' die dringend aan banden moet worden gelegd. Hij wijst op het feit dat flexi-jobinkomsten vrijgesteld zijn van personenbelasting en nauwelijks bijdragen aan de sociale zekerheid. Dat klinkt aantrekkelijk voor de werknemer, maar legt een structurele druk op de financiering van pensioenen en gezondheidszorg.

Lees ook Is dit het einde van James Rodríguez bij Colombia?

Arbeidseconomen zijn genuanceerder. Sommigen stellen dat flexi-jobs sectoren redden die anders met een chronisch personeelstekort zouden kampen, zoals horeca, retail en de zorgsector. Anderen waarschuwen dat werkgevers bewust vaste contracten vermijden om te besparen op loonkosten en sociale bijdragen. De vraag of flexi-jobs een aanvulling zijn op de arbeidsmarkt of bestaande jobs verdringen, heeft vooralsnog geen eenduidig antwoord.

Wat zegt de overheid?

Het flexi-jobsysteem werd ingevoerd in 2015 onder de regering-Michel en sindsdien meermaals uitgebreid. Oorspronkelijk gold het enkel voor de horecasector; vandaag kunnen ook werknemers in de detailhandel, de land- en tuinbouw, de evenementensector en de zorgsector een flexi-job aannemen. De voorwaarde is dat je al minstens vier vijfde werkt bij een andere werkgever, of met pensioen bent.

Statbel en de RSZ publiceren jaarlijks cijfers over het gebruik van flexi-jobs. Die tonen een onmiskenbare stijging: van een paar tienduizend flexi-jobbers bij de start van het systeem naar ruim 250.000 vandaag. De federale regering heeft aangekondigd het systeem te evalueren, maar concrete hervormingsplannen liggen er vooralsnog niet op tafel. Intussen blijft de maatschappelijke discussie over de houdbaarheid van het stelsel groeien — net als het aantal mensen dat er gebruik van maakt.

Wat moet je weten als je zelf een flexi-job wil

Ben je van plan om als flexi-jobber aan de slag te gaan? Controleer dan altijd of de werkgever een geldig ondernemingsnummer heeft via de KBO. Een legitiem flexi-jobcontract wordt geregistreerd via de Dimona-aangifte bij de RSZ. Je hebt recht op het sectoraal minimumloon, verhoogd met een toeslag van 10 procent. En weet: jouw flexi-jobinkomen is belastingvrij, maar telt niet mee voor de opbouw van je pensioenrechten. Dat is het grote verschil met een gewone bijbaan.

Dit artikel werd mede gegenereerd met behulp van AI-technologie, conform de EU AI Act. De eindredactie en verificatie liggen bij de redactie van Nieuwssite.be.

Lees ook: Wat is een flexi-job precies en heb jij er recht op? | Sociale fraude in België: hoe herken je een nepvacature?